Jak poprawić higienę na fermie w czasie występowania pryszczycy? Niektórzy weterynarze polecają również Veterinol

Zwiększ ochronę swojej hodowli w czasie pryszczycy dzięki Veterinolowi
Obecna sytuacja na Słowacji wymaga zwiększonej czujności – występowanie pryszczycy (FMD) po raz kolejny pokazuje, jak szybko może szerzyć się ta choroba. Profilaktyka, której częścią jest również staranna dezynfekcja, ma na tym etapie kluczowe znaczenie. Wiele zalecanych środków dezynfekujących jest jednak drażniących, toksycznych lub żrących. Właśnie tu do gry wkracza Veterinol – roztwór na bazie kwasu podchlorawego (HOCl), który według badań (zob. źródła na końcu artykułu) jest skuteczny również przeciwko wirusowi pryszczycy. Jego największą zaletą jest jednak bezpieczeństwo – dla ludzi, zwierząt i środowiska. Również dlatego wielu weterynarzy poleca go jako formę uzupełniającej profilaktyki. W tym artykule dowiesz się, jak działa wirus pryszczycy, jakie są zalecane środki zapobiegawcze i jak możesz skutecznie i bezpiecznie chronić swoją hodowlę także za pomocą Veterinolu.
Czym jest pryszczyca (FMD)?
Pryszczyca, znana na świecie jako Foot and Mouth Disease (FMD), to ostra i niezwykle zakaźna wirusowa choroba udomowionych i dziko żyjących zwierząt parzystokopytnych, wywoływana przez wirusa z rodziny Picornaviridae, rodzaju Aphthovirus. Wirus ten ma siedem immunologicznie odmiennych serotypów: A, O, C, SAT1, SAT2, SAT3 i Asia1, które nie zapewniają odporności krzyżowej. Wirus pryszczycy jest ponadto stosunkowo odporny i w zależności od serotypu, temperatury, wilgotności, pH i skażonego materiału może przetrwać w środowisku zewnętrznym od kilku dni do kilku miesięcy.
Jak objawia się pryszczyca?
Objawy kliniczne obejmują gorączkę, powstawanie pęcherzy i aft na błonie śluzowej jamy ustnej, mulcie (nieowłosionej części górnej wargi przeżuwaczy), nozdrzach i racicach. Po pęknięciu pęcherzy pozostają bolesne zmiany, które powodują nadmierne wydzielanie śliny, zgrzytanie zębami, apatię, brak apetytu, kulawiznę i ogólny dyskomfort. Najbardziej zagrożone są zwierzęta gospodarskie, takie jak bydło, świnie, owce i kozy, przy czym zachorowalność sięga nawet 100 %. Śmiertelność u dorosłych zwierząt jest stosunkowo niska (do 5 %), jednak u młodych zwierząt często dochodzi do nagłych padnięć w wyniku zapalenia mięśnia sercowego.
Jak szerzy się ta choroba?
Pryszczyca to jedna z najbardziej zakaźnych wirusowych chorób zwierząt. Wirus jest wydalany do środowiska ze śliną, moczem, kałem i mlekiem, przenosi się przez bezpośredni kontakt z chorym zwierzęciem, ale także pośrednio drogą powietrzną (do 60 km nad lądem i nawet do 300 km nad wodą) lub mechanicznie – przez skażone narzędzia, środki transportu, obuwie czy odzież. Przenosicielami mogą być również inne zwierzęta, na przykład ptaki, bezpańskie psy i koty. Do skrajnej zakaźności przyczynia się także to, że wirus jest wydalany już w okresie inkubacji. Właśnie dlatego w profilaktyce ważna jest prawidłowa i wystarczająca dezynfekcja.
Czy pryszczycę można leczyć?
Chorych zwierząt w przypadku pryszczycy się nie leczy. Zakażone zwierzęta są uśmiercane i utylizowane w zakładzie utylizacyjnym lub zakopywane zgodnie z rygorystycznymi przepisami weterynaryjnymi i sanitarnymi. Szczepienia profilaktyczne są w krajach Unii Europejskiej zakazane od 1992 roku. Wyjątkiem są jedynie tzw. szczepienia awaryjne, które można zarządzić w przypadku powstania ogniska choroby, i to wyłącznie za zgodą Państwowej Administracji Weterynaryjnej i Żywnościowej Republiki Słowackiej (ŠVPS SR).
Jakie środki zapobiegawcze przed pryszczycą są zalecane?
ŠVPS SR zaleca następujące środki zapobiegawcze:
- Zamknij fermę przed nieuprawnionym wstępem – zabezpiecz teren tak, aby był dostępny tylko dla osób upoważnionych i aby nie dochodziło do kontaktu ze zwierzętami z zewnątrz.
- Zbuduj solidne ogrodzenie – płot stanowi fizyczną barierę przed wejściem niepożądanych osób i swobodnie poruszających się zwierząt.
- Ogranicz wstęp osób i wjazd pojazdów – konsekwentnie kontroluj wejścia i prowadź ewidencję wszystkich odwiedzin oraz środków transportu.
- Zapewnij odwiedzającym środki ochronne – wymagaj przebrania się w czystą odzież ochronną, obuwie lub jednorazowe ochraniacze na buty.
- Ogranicz do minimum przemieszczanie zwierząt poza fermę – unikaj przewożenia zwierząt oraz ich udziału w targach i wystawach.
- Wprowadź kwarantannę dla nowo przybyłych zwierząt – każde nowe zwierzę musi przejść kwarantannę, zanim zostanie włączone do stada.
- Regularnie monitoruj stan zdrowia zwierząt – obserwuj objawy choroby, a w razie podejrzenia natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
- Dezynfekuj obce pojazdy przy wjeździe – pojazdy wjeżdżające na fermę muszą przejść dezynfekcję.
- Używaj niecek i mat dezynfekcyjnych – umieść je w strategicznych miejscach (np. przy wejściach do obór, wyjazdach z fermy) i regularnie o nie dbaj.
Które środki dezynfekujące są skuteczne przeciwko FMD?
Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt (WOAH) i ŠVPS SR zaliczają do substancji czynnych zdolnych do inaktywacji wirusa pryszczycy następujące związki chemiczne w podanych stężeniach:
- wodorotlenek sodu (2 %)
- węglan sodu (4 %), znany również jako soda kalcynowana
- kwas cytrynowy (0,2 %)
- kwas octowy (2 %)
- podchloryn sodu (3 %), znany również jako wybielacz, np. SAVO
- peroksymonosiarczan potasu / chlorek sodu (1 %), np. Virkon S
- dwutlenek chloru
Wirus jest natomiast odporny na jodofory, czwartorzędowe związki amoniowe oraz fenol, zwłaszcza w obecności materii organicznej (np. kału, śliny lub resztek paszy).
Jak może Ci pomóc Veterinol?
Veterinol to roztwór i żel dezynfekujący i pielęgnacyjny, którego głównym składnikiem jest kwas podchlorawy – substancja, którą wytwarzają również białe krwinki do niszczenia obcych bakterii i wirusów w organizmie ludzi i zwierząt. Jako środek dezynfekujący jest skuteczny wobec szerokiego spektrum mikroorganizmów, od gronkowca złocistego, przez wirusy otoczkowe typu koronawirus, aż po często występujące wirusy, takie jak wirusy zapalenia wątroby typu B, C, D, HIV, wścieklizny, eboli czy kleszczowego zapalenia mózgu. W przeciwieństwie do zwykłych środków dezynfekujących jest jednak nietoksyczny, niedrażniący, nie szczypie, nie pozostawia zapachu i nie wpływa na produkcję mleka ani mięsa. W tabeli znajdziesz porównanie kwasu podchlorawego z wybielaczem i wodorotlenkiem sodu.
| Właściwość | Kwas podchlorawy (HOCl) | Wybielacz (podchloryn sodu, NaOCl) | Wodorotlenek sodu (NaOH) |
|---|---|---|---|
| pH | pH 5–6 | pH 13 | pH > 12 |
| Zapach | delikatny | silny | ostry, drażniący |
| Palność | niepalny | niepalny | niepalny |
| Działania uboczne | nietoksyczny, niedrażniący | nudności, podrażnienie skóry, oczu lub gardła | silnie żrący, może powodować oparzenia skóry i oczu |
| Środki ostrożności | bezpieczny także dla dzieci i zwierząt | stosować w wentylowanych pomieszczeniach, przechowywać poza zasięgiem dzieci | stosować ze środkami ochrony, chronić skórę i oczy |
| Skuteczność | niszczy 99,9 % patogenów przy niskim stężeniu | skuteczny przy wyższych stężeniach | wysoka skuteczność, inaktywuje wirusa FMD, ale tylko przy właściwym stężeniu i czasie działania |
Źródło tabeli: Hypochlorous Acid: Nature’s germ killer (medikurin.com)
Jak stosować Veterinol w walce z pryszczycą?
Lekarz weterynarii Tomáš Cigánsky, który od wielu lat pracuje z bydłem, zaleca stosowanie Veterinolu do dezynfekcji osób, pomieszczeń i przedmiotów mających kontakt z hodowlą w następujący sposób:
- Dezynfekcja osób (najczęstsze źródło zakażenia): spryskać wszystkie osoby przychodzące i wychodzące od stóp do głów. Veterinol jest bezpieczny dla ludzi, więc można go stosować bez obaw.
- Dezynfekcja pomieszczeń: spryskać ściany, sufity, podłogi i legowiska (najlepiej 2 razy dziennie). Do aplikacji można użyć ręcznego lub elektrycznego opryskiwacza, w zależności od wielkości hodowli. Przy dezynfekcji celem jest widocznie wilgotna, ale nie przemoczona powierzchnia.
- Dezynfekcja przedmiotów trafiających na fermę: spryskać z zewnątrz wszystkie obce przedmioty trafiające do hodowli, w tym palety z paszą.
Lekarz weterynarii Katarína Márková zaleca ponadto dodawanie Veterinolu do poideł w celu wzmocnienia odporności zwierząt.
Uwaga: Veterinol nie nadaje się do niecek dezynfekcyjnych dla pojazdów! Do tego celu zaleca się bardziej agresywne preparaty, np. Virkon S.

Porada od Veterinolu
Higiena hodowli: Veterinol 5 l i dyfuzor
Przy chorobach zakaźnych decyduje czystość otoczenia. Roztworem Veterinol zdezynfekujesz klatki, kojce, poidła i akcesoria, a dyfuzor rozproszy go jako zimną mgłę w całym pomieszczeniu, także w obecności zwierząt. Profilaktykę i leczenie choroby zawsze konsultuj z weterynarzem.
Jak i gdzie kupić Veterinol?
Veterinol jest produkowany w dwóch postaciach: roztwór i żel, przy czym do dezynfekcji zaleca się roztwór. Dla hodowców przeznaczone jest praktyczne opakowanie 5 l. Przy większych zamówieniach oferujemy korzystniejsze ceny – sprawdź współpracę hurtową.


Ten preparat produkuje słowacka firma AQUASYSTEM. Zatwierdził go Instytut Państwowej Kontroli Biopreparatów i Leków Weterynaryjnych (ÚŠKVBL) w Nitrze (certyfikaty). Jego wyłącznym dystrybutorem detalicznym i hurtowym jest firma VYDRA, s.r.o. oraz nasz sklep internetowy Veterinol.pl.
Jeśli założysz konto w sklepie, zamówienia złożysz wygodniej, a wcześniejsze zamówienia powtórzysz kilkoma kliknięciami.
Wahasz się? Przeczytaj, co o Veterinolu mówią nasi klienci.
Źródła
- Pryszczyca – Wikipedia
- O pryszczycy z prof. Anną Ondrejkovą – UVLF Košice
- Ochrona hodowli – ŠVPS SR
- Foot and mouth disease – WOAH
- Establishment of optimal disinfection condition of weak acid hypochlorous solution for prevention of avian influenza and foot-and-mouth disease virus transmission – CABI Digital Library
- Antiviral agents and disinfectants for foot-and-mouth disease (Review) – PMC
- Hypochlorous Acid: Nature’s germ killer – medikurin.com

